جغرافیا و اصلاح الگوی مصرف

حسین رستمی کُندری[1]

کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه­ریزی شهری(آموزش و پرورش منطقه فلارد)

مقدمه

آرمان توسعه و پیشرفت در اعصار گذشته در بین جوامع مختلف وجود داشته است فرآيند توسعه كه ضامن پيشرفت و رفاه عمومي است، عواقب و پيامدهايي را نيز به همراه دارد كه بي توجهي به آن نتيجه­اي جز تخریب و تهديد منابع ملي ندارد. شيوع رفاه و ميل و حرص نسبت به بهره برداري از دستاوردهاي تكنولوژي و توسعه، گاهي به روندي غيرقابل مهار و بي مهابا تبديل مي­شود و ملتي ناخودآگاه تمامي منابع و داشته هاي خود را بدون تامل نسبت به عواقب مخرب و زيانبار آن به قربانگاه تباهي مي­كشاند. پس از نامگذاري سال 1388 به سال «اصلاح الگوي مصرف» از سوي مقام معظم رهبري (مدظله العالي) تلاش‌هاي بسيار جهت تحقق بخشيدن و جامه عمل پوشانيدن به اين هدف والا صورت گرفته است. یکی از مصادیق بارز اصلاح الگوی مصرف، شناساندن توان­های محیط و ارائه راه­حلهای جلوگیری از تخریب این نعمات خدادادی است که علم جغرافیا بعنوان یکی از علوم پیشرو سعی دارد این رسالت مهم را همچنان حفظ نماید.  از 2300 سال پیش که اراتوستن کلمه جغرافیا را به کار گرفت و جغرافیا را عنوان علم مطالعه زمین به عنوان جایگاه انسان معرفی کرد تا زمان ما نیز علم جغرافیا همواره این جایگاه را دارا بوده و آن را حفظ کرده است. چنانکه پترهاگت جغرافیدان معروف و معاصر انگلیسی، جغرافیا را چنین تعریف می­کند: مطالعه سطح سیاره زمین به منزله فضایی که در داخل آن جمعیت انسانی زندگی می­کند(شکوئی،15،1377). انسان برای رفع نیاز و ادامه حیات خود ناگزیر به ارتباط و استفاده از محیط اطراف خود می­باشد. اگر چه این ارتباط و شکل بهره برداری انسان از محیط در طول زمان دستخوش تغییرات گردیده است، ولی به هر حال علم جغرافیا سعی دارد روش­ها و راهکارهای مناسب را برای استفاده بهینه انسان از محیط اطراف، فراروی او قرار دهد. در این بین جغرافیدانان با دید کلی نگری و ترکیبی سعی در عملی ساختن این روش­ها و کمک به بهبود رابطه بین انسان و محیط دارند. محیط دارای منابع و توان­هایی است که انسان به فراخور نیاز خود از آنها بهره­برداری و استفاده می­نماید. بعضی از این منابع و توان­ها تجدیدپذیرند ولی قسمت عمده­ای از آنها نیز تجدید ناپذیرند و یا اینکه مدت زیادی برای تجدید آنها زمان لازم است. افزایش روزافزون جمعیت و تنوع نیازها باعث گردیده که روز به روز بهره­برداری و فشار بر محیط دوچندان شده و موجبات تخریب منابع آن فراهم شود. طرح مسائلی همانند افزایش گازهای گلخانه­ای، گرم شدن کره زمین، آب شدن یخ­های قطب، تغییر اقلیم و.... در رسانه­ها و جراید همگی مبین این موضوع و اهمیت آن می­باشد. از این­رو ملاحظه می­شود که نقش و وظیفه جغرافیا و جغرافیدانان در جهت اصلاح و بهبود این رابطه انسان-محیط روزبه روز بیشتر نمود پیدا می­کند. جغرافیا با معرفی منابع و توان­های محیطی به انسان راه و روش بهره­برداری صحیح و اصولی را نیز به او نشان می­دهد.

معرفی منابع و توان­های محیطی در جغرافیا

علم جغرافیا مسائل مربوط به توان­های محیطی و بهره­برداری بهینه از آنها را با نگرش خاص خود مطرح می­کند. جغرافیا یک علم بین رشته­ای است یعنی از دستاوردهای سایر علوم نیز استفاده می­کند. اولین اصل در استفاده مطلوب از هر منبع یا پدیده نشان دادن محل و مکان آن است که در جغرافیا از آن به عنوان پراکندگی فضایی پدیده­ها یاد می­شود. در علم جغرافیا پراکندگی فضایی پدیده­ها در روی تصاویر هوایی، نقشه­ها و نمودارها به خوبی نمایش داده می­شود و از طرفی در این علم و منابع مربوط به آن محدودیت­هایی را که در رابطه با استفاده از محیط­های گوناگون وجود دارد به خوبی معرفی شده است. جغرافیا محیط­های گوناگون را معرفی می­کند، قابلیت­ها و پراکندگی انواع منابع آن را محیط را نشان می­دهد و پیامدهای عدم استفاده صحیح از هر محیط را نیز گوشزد نموده و در نهایت راه­های بهره­برداری صحیح از آنها را نیز آموزش می­دهد. در ادامه نگارنده به چند نمونه از منابع طبیعی که در منابع جغرافیایی به آن پرداخته شده است، اشاره می­کند.

یکی از منابع خدادادی که طبیعت در اختیار ما قرار داده است و ما بدون پرداخت هر گونه هزینه­ای از آن استفاده می­کنیم، درخت و جنگل می­باشد. علم جغرافیا در بررسی یک محیط جنگلی ابتدا اهمیت و نقش جنگل را در زندگی انسان و پایداری محیط بیان می­کند، سپس پراکندگی مناطق مختلف جنگلی را در سطح کره زمین بیان می­دارد و در ادامه علل و پیامدهای تخریب جنگل را بیان می­نماید و در پایان نیز راه­های حفظ جنگل را که منجر به توسعه پایدار میشود، بیان می­کند.درختان و عرصه­های جنگلی علاوه بر اینکه برخی از احتیاجات ما را برطرف می­کنند، نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا و آلودگی صوتی دارند. همچنین جنگل و درخت از بروز سیلابهای مخرب که هر ساله هزینه­های زیادی را به کشور تحمیل می­کنند جلوگیری می­کند. یکی دیگر از فواید درخت و جنگل، نقش آن در گذران اوقات فراقت و محافظت انسان در مقابل گرمای شدید می­باشد که این مورد نقش بسیار مهمی در کاهش مصرف انرژی بخصوص در محیط­های شلوغ و جوامع شهرنشین دارد.

یکی دیگر از محیط­هایی که در علم جغرافیا به خوبی به معرفی آن پرداخته شده است و قابلیت­های فراوانی برای آن بیان شده است، بیابان است. شاید در تصور عامه مردم بیابان مکانی باشد که فاقد هر گونه کارایی و قابلیتی باشد و هیچگونه استفاده­ای از آن نتوان نمود. ولی برعکس تصور عامه  ملاحظه می­شود که علم جغرافیا در کنار بیان علل گسترش بیابان­ها، توان­ها و قابلیت­های این محیط را که بخش اعظمی از کره زمین را به خود اختصاص داده است، نشان می­دهد.

امروز به برکت آگاهیهایی که علوم مختلف و خصوصاً جغرافیا ایجاد کرده­اند، دیگر آن تصور گذشته در مورد بیابان از بین رفته است. چراکه بیابان و مناطق بیابانی بخش اعظمی از مساحت کشور ما را به خود اختصاص داده­اند و چشم پوشی از توان­ها و نادیده انگاشتن قابلیت­های فراوان چنین مساحت عظیمی از کشور، ما را از یکی از موهبتهای الهی بی نصیب می­کند. بنابر این امروز در کنار محدودیتهایی که مناطق بیابانی برای زندگی و فعالیت دارند، توان­ها و قابلیت­هایی را هم می­توان برای آنها برشمرد که از آن جمله می­توان به وجود معادن, محيط دست نخورده و آسمان صاف و درخشان(جهت توسعه فعالیت­های گردشگری و توریسم)، استفاده از بادهای منظم جهت تولید انرژی، و ساعات آفتابي زياد(جهت ایجاد نیروگاههای خورشیدی و تولید انرزی پاک و ارزان) اشاره نمود.

یکی از چالش­های فراروی انسان در عصر حاضر، آب و کمبود منابع آب در دنیا می­باشد. چراکه آب نقش مهمی در زندگی انسان دارد. اگرچه در حدود 71درصد از سطح کره زمین از آب پوشیده شده است، لیکن در کل آبهای کره زمین تنها 3درصد آب شیرین و بقیه را آبهای شور شامل می­شود. از این 3درصد آب شیرین نیز 77درصد به صورت دائم در یخچال­های کوهستانی و یخ­های قطبی ثابت است، 22درصد آن به صورت آبهای زیرزمینی و 1درصد در دریاچه­ها، رودخانه­ها و گیاهان می­باشد(وجدانی،1380). علم جغرافیا منابع گوناگون آب را معرفی نموده، گردش آن را در طبیعت نشان می­دهد. پراکندگی بارش را در نواحی گوناگون مورد مطالعه قرار می­دهد و با مقایسه میانگین بارش دوره­های مختلف آماری میزان کمبود احتمالی منابع آب را برای سال­های آتی بیان می­کند. جغرافیا همچنین با همکاری سایر علوم نحوه ذخیره(ایجاد سد و بند) و بهره­برداری مناسب از منابع آب و روشهای صحیح استفاده از آب را در بخش­های گوناگون نشان می­دهد.

در مورد خاک و نحوه بهره­برداری صحیح و اصولی از این موهبت الهی نیز علم جغرافیا با معرفی نقشه پراکندگی تیپ­های مختلف خاک، به ارزیابی قابلیت و میزان حاصلخیزی خاک برای فعالیتهای کشاورزی می­پردازد و همچنین عواملی را که در فرسایش و از بین رفتن خاک نقش دارند مانند از بین رفتن پوشش گیاهی، شخم نامناسب و ... را مشخص نموده و به ارائه راهکارهایی برای حفظ و تثبیت آن می­پردازد.

 

 

نقش جغرافیا در اصلاح الگوی مصرف در حوزه مطالعات شهری و روستایی

گسترش چشمگير شهرنشيني در سال هاي اخير به ويژه افزايش جمعيت مهاجر در شهرهاي بزرگ چون تهران، مسائل و مشکلات بسياري را برجاي گذاشته است. روند سريع هجوم به شهرها و فقدان منابع کافي و نزول استاندارد زندگي، مسائل و مشکلات خاصي را در زندگي شهري پديد آورده است؛ آلودگي هوا، معضلات ترافيکي، کمبود فرصت هاي فراغتي و تفريحي و ورزشي، افزايش جرائم و انحرافات اجتماعي، آلودگي هاي زيست محيطي و مشکلات ديگر از اين دست، بخشي از مشکلات حل نشده زندگي شهري است. با بهره­گیری از برخی نظریات کاربردی جغرافیا می­توان بر بسیاری از این مشکلات غلبه نمود. توسعه شبکه حمل و نقل درون شهری، برنامه­ریزی کاربری اراضی شهری و مکانیابی (جانمایی) کاربری­های شهری(مانند کاربری صنعتی) همه در کاهش سفرهای درون شهری و کاهش مصرف سوخت و نهایتاً کاهش آلودگی هوا تاثیر بسیار مهمی دارد. استفاده از(GIS) در استقرار درست شبکه حمل و نقل شهری نسبت به مناطق مسکونی یک راهکار بسیار مهم در حل مشکلات برنامه ریزی شهری محسوب می­شود(هادی پور و پور ابراهیم،1388). امروزه دانش جغرافیا با بهره­گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) نقش مهمی در کاهش مشکلات حاصل از زندگی شهرنشینی و صرفه جویی در وقت و هزینه­های ناشی از این مشکلات دارد. هدایت گسترش و توسعه شهرها در جهات مناسب و جلوگیری از گسترش شهرها در جهات نامناسب مانند مسیرهای سیل­گیر و یا مسیرهای که بر روی خط زلزله و گسل قرار دارند، یکی دیگر از خدمات علم جغرافیا می­باشد که می­تواند از تحمیل بسیاری از هزینه­های ناخواسته به ساکنان شهرها جلوگیری کند.

در محیطهای روستایی نیز متخصصان جغرافیا با شرکت در تهیه طرحهای هادی روستایی، توسعه معابر و بهسازی محیط روستا و برنامه­ریزی برای جهت مناسب توسعه فیزیکی روستاها باعث افزایش جذابیت این محیط و جلوگیری از مهاجرت آنها به شهرها می­شوند. همچنین جلوگیری از نابودی مراتع و عرصه­های جنگلی و فرسایش خاک و ارائه و معرفی روش­های حفظ و تثبیت خاک نیز از دیگر خدماتی است که جغرافیا در جهت افزایش سطح درآمد روستائیان و جلوگیری از اتلاف سرمایه­های مادی و معنوی آنها انجام می­دهد.

جغرافیا و استفاده از انرژی­های نو

مسایل و مشکلات زیست محیطی ناشی از استفاده از سوخت­های فسیلی باعث شده است که بشر امروزه برای حفظ سلامت اتمسفرکه از مهمترین پیش شرط­های توسعه پایدار جهانی به شمار می­آید، رو به استفاده از انرژی­های نو بیاورد. انرژی حاصل از امواج خورشیدی در مناطق بیابانی و گرم و خشک، انرژی آب و باد در مناطق کوهستانی، انرژی تولید شده توسط امواج در مناطق ساحلی و بهره­گیری از  انرژی زمین گرمایی(ژئوترما) در مناطق قطبی همگی بخشی از تلاش بشر برای رو آوردن به این انرژی­ها می­باشد. تجدید پذیری، عدم آلودگی محیط زیست، ارزانی و همچنین کمک به ایجاد اشتغال در کشور از امتیازات مثبت این نوع از انرژی­هاست که بدون شک علم جغرافیا نقش مهم و غیر قابل انکاری در معرفی، شناخت و نحوه بهره­برداری از آنها دارد.

خلاصه و نتیجه­گیری

همانگونه که در این نوشتار بیان گردید، علم جغرافیا به علت گستردگی و دارا بودن سابقه فراوان می­تواند نقش بسیار مهمی در تحقق شعار اصلاح الگوی مصرف داشته باشد. شناساندن ظرفیتهای مختلف طبیعی در بخشهای گوناگون آب، خاک، جنگل و مرتع، بیابان و....همچنین بیان راهکارهای مناسب در جهت حفظ و نگهداری از این مواهب طبیعی، بیانگر نقش مهمی است که این علم می­تواند در این زمینه داشته باشد. در مورد مسائل مربوط به جوامع شهری و روستایی(جغرافیای شهری و روستایی) نیز هماهگونه که اشاره گردید استفاده از نظریات کاربردی این علم می­تواند در بسیاری از موضوعات باعث کاستن از مشکلات فراروی این جوامع شود که این مساله خود منجر به صرفه جویی در هزینه و زمان خواهد شد.

منابع و ماخذ

1-شکوئی، حسین، اندیشه­های نو در فلسفه جغرافیا، انتشارات گیتاشناسی، تهران، 1377.

2-نصیر،آل­بسام، توسعه پایدار کشاورزی و موضوعات اساسی در سطح کره زمین، ترجمه حمیدرضا وجدانی، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام همدان، 1380.

3-  گروه مولفان، کتب جغرافیا(1) و (2) دوره آموزش متوسطه، 1388.

4- گروه مولفان، کتاب جغرافیا دوره پیش دانشگاهی، 1388.

 

              موفق باشید

 

                                                 

بسمه تعالی                                                                 سوالات چهارگزینه­ای درس جغرافیا1       

1) هرچه مقیاس نقشه بزرگتر باشد:

الف) دقت نقشه کمتر است.                                                     ب) جزئیات کمتری در نقشه دیده می شود                                ج) تنها پدیده های کوچک نمایش داده می شود                               د) جزئیات در آن بهتر نمایش داده می شود

2) شکل نهایی رشته کوههای البرز و زاگرس مربوط به کدام دوره است؟

الف ) اواخر ترشیاری                         ب) اواخر کواترنری                  ج) اوایل ترشیاری             د) اوایل کواترنری

3)چین خوردگیهای زاگرس ............. و جنس سنگ های آن عموما از نوع .............. است.

الف ) نامنظم – آذرین          ب) منظم – آذرین درونی                     ج) نامنظم – رسوبی                د) منظم – رسوبی

4) ترتیب وقوع در کدامیک  صحیح تر است؟

الف) بارش ، جویبار ، مخروطه افکنه                                                  ب) جویبار ، اسکان جمعیت، مخروطه افکنه  

ج) رود ، مخروطه افکنه ، جابجایی مواد آبرفتی                                        د) بارش ، جابجایی مواد آبرفتی ، رود

5) عامل تنوع در محصولات کشاورزی ایران کدام است؟

   الف) حاصلخیزی خاک ایران                                             ب) کشاورزی علمی و مکانیزه   

    ج) تنوع و تفاوت آب و هوایی                                          د) رودهای دائمی و دمای زیاد

6) چنانچه شهر الف  در ارتفاع 1500 متری و ب د در ارتفاع 3500 متری از سطح آبهای آزاد جهان قرار گرفته باشد ، در صورتیکه دمای شهر ب 28+ درجه باشد ، دمای شهر الف چند خواهد بود؟

الف ) 14+                           ب) 12+                                    ج) 40+                                 د) 28-

7) کدامیک جزء ویژگیهای دامنه جنوبی رشته کوه البرز می باشد؟

الف) شیب زیادتر                  ب) اختلاف دمای کمتر                 ج) فرسایش کمتر                د) فاصله اندک شهرها

8) به چه علت در کوهپایه های زاگرس دما پایین تر از مناطق پست و هموار مجاور آن است؟بعلت ...

الف)  مجاورت با سرزمین های خشک داخلی                                      ب) بارش فراوان در کوههای زاگرس                      

ج) وجود جریانهای سیلابی سطحی فراوان                                           د) کاهش دما در اثر افزایش ارتفاع

9) جلکه و دشت در چه موردی با هم شبیه می باشد؟

الف ) میزان ارتفاع             ب) شکل ظاهری                     ج) همواربودن                              د) حاصلخیزی بودن

10) دو عنصر اصلی آب و هوا را مشخص کنید. 

الف) ارتفاع ، بارش                          ب) فشار هوا ، دما           ج) باد ، ارتفاع                             د) دما ، بارش 11)کارشناسان هواشناسی با توجه به کدام ویژگیهای توده های آب و هوایی قادرند وضعیت هوا را پیش بینی کنند؟

الف) ارتفاع و جهت                    ب) دما و سرعت                     ج) رطوبت و ارتفاع                  د) سرعت و جهت

12) در کدام نواحی ایران تعداد شهرهای بیشتری ایجاد شده است؟

الف)مرتفع كوهستاني بالاي 2150 متري                                         ب) دشتي با ارتفاع 300 تا 900 متري

ج)پايكوهي با ارتفاع 900 تا 2150 متري                                        د) جلگه اي و پست تا ارتفاع حداكثر 300متري

13) در کدام مناطق روستایی کشور ساخت ظروف و اشیای سفالی رواج دارد؟

الف ) کوهستانی                     ب) نیمه خشک                           ج) سواحل جنوبی                     د) سواحل شمالی

14) به کارایی و ویژگی خاصی که شهرها از گذشته تا به حال از خود نشان داده اند ، چه می گویند؟

الف) توسعه شهری          ب) مورفولوژی شهری                        ج) نقش شهری                        د) کاربری شهری

15) هدف از تدوین برنامه های توسعه شهری توسط سازمانها و وزارتخانه ها چیست؟

الف ) کنترل رشد شهرها   ب) کاهش مهاجرتهای شهری          ج) افزایش حاشیه نشینی شهری        د) تسریع رشد شهری

16) برای اجراء و تدوین برنامه های توسعه شهری از کدام ابزار ها استفاده می شود

الف ) تصاویر ماهواره ای و نقشه های کاربری زمین                            ب) عکسهای هوایی و طرحهای هادی روستایی

ج) تصاویر ماهواره ای و نقشه های تفضیلی                                       د) عکسهای هوایی و طرحهای جامع شهری

17) شهرستان و روستا بترتیب توسط چه کسی اداره می شود؟

الف) فرماندار ، دهیار            ب) شهردار ، شورای ده           ج) فرماندار ، شورای روستا              د) شهردار ، دهدار

18) کدام عامل در خشکی آب و هوای ایران هیچ نقشی ندارد؟

  الف) گرم شدن زیاد منطقه بر اثر تابش خورشید                                  ب) فرو نشینی فشار زیاد جنب حاره ای         

   ج) جریانهای سرد ساحلی اقیانوسی                                                د) دوری از منابع رطوبتی دریاها و اقیانوسها

19) عمده ترین نوار بیابانی سطح کره زمین در نیمکره شمالی در کدام محدوده است؟

الف) از اقیانوس آرام تا سواحل شرقی مازندران                                       ب) از مجاورت اقیانوس اطلس تا حدود چین        

  ج) از شمال آفریقا تا مرزهای شرقی ایران                                             د) از چین تا سواحل دریای سرخ ( احمر)

20) علل ایجاد بیابان عربستان و صحرای بزرگ آفریقا چیست؟

الف) گرم شدن زیاد منطقه بر اثر تابش خورشید                                     ب) فرو نشینی فشار زیاد جنب حاره ای           

 ج) جریانهای سرد ساحلی اقیانوسی                                                  د) دوری از منابع رطوبتی دریاها و اقیانوسها 

21) درکدام قاره بیابان  وجود ندارد؟

الف ) آسیا                                     ب) آمریکا                  ج) اروپا                                    د) استرالیا

22) اقدامات انسانی که باعث تخریب خاک و تغییر پوشش گیاهی می شود را چه می نامند؟ 

الف) بیابان زدایی                       ب) آلودگی محیط                             ج) بیابان زایی                   د) فرسایش

23) میزان دخالت و دستکاری انسان در کدام مناطق محیطی ناچیز است؟

الف) قطبی و توندرا             ب) تایگا و استوایی                     ج) ساوانا و مدیترانه ای                  د) قطبی و تایگا

24) فرسایش خاک در کدام پدیده ها کمتر است؟

الف) جنگل                           ب) زمین کشاورزی                         ج) مراتع                          د) خاک بدون گیاه

25)کدامیک بترتیب وضعیت اراضی کشورمان را از بیشترین به کمترین نشان می دهد؟

الف) مراتع ، جنگل ،کویری وبیابانی ، زراعی و مسکونی              ب) مراتع ، جنگل ، زراعی و مسکونی ،کویری وبیابانی           

ج) مراتع ، کویری وبیابانی ،  زراعی و مسکونی، جنگل               د) کویری وبیابانی ، زراعی و مسکونی، مراتع ، جنگل 26) 26)چرا تنوع گونه های درختی وگیاهان در ایران زیاد است؟

الف) گسترش در عرض جغرافیایی و تنوع ناهمواریها                                ب) گسترش در طول جغرافیایی و بارش زیاد

ج) تنوع ناهمواریها و نزدیکی به مدار راس السرطان                                    د) بارش زیاد و دوری و نزدیکی به دریا

27) وسیع ترین پوشش گیاهی مغرب و جنوب غربی ایران چه می باشد؟

الف) راش سفید                             ب) ممرز                            ج) کاج                                          د) بلوط

28) در حال حاضر چند درصد از وسعت کشورمان را پوشش جنگلی تشکیل داده است؟

الف) 4/11 درصد                    ب) 55 درصد                           ج) 4/7 درصد                          د) 2/26 درصد

29) کدام عبارت در مورد زیست بومها ( بیومها ) نادرست است؟

الف) در سطح کره زمین 9 منطقه محیطی شناسایی شده است        ب) مرز زیست بومها تقریبی است

ج) در هر زیست بوم جانوران خاصی زندگی می کند       د) همه زیست بومها دارای آب و هوای مشابه و یکسانی هستند. 30)جنگلهای زاگرس از چه جهتی دارای اهمیت چندانی نیستند؟

الف) حفاظت خاک                ب) تعدیل آب وهوا                   ج) تجاری و صنعتی                  د) گذران اوقات فراغت

31) در جنگلهای نواحی نیمه مرطوب ارسباران بیشترچه نوع درختانی وجود دارد؟

الف) راش سفید و بلوط            ب) ممرز و سپیدار                    ج) ارس و زبان گنجشک                      د) گز و تاغ

32)بیشترین نوع مراتع کشور از نظر وسعت چه نوع مراتعی است؟

الف) خوب تا متوسط                       ب) متوسط تا ضعیف    ج) ضعیف تا فقیر                       د) عالی تا خوب

33)کدامیک از پیامدهای گرم شدن آب و هوای کره زمین نمی باشد؟

الف) ذوب شدن توده های یخهای قطبی                                            ب) بالا آمدن سطح آب اقیانوسها و دریاها

        ج) افزایش طول دوره های خشکسالی                                              د) افزایش بارشهای اسیدی در قاره ها

34) کاهش دما با افزایش ارتفاع از ویژگیهای کدام لایه اتمسفر است؟

الف) تروپوسفر                  ب) استراتوسفر                              ج) یونسفر                د) ترموسفر

35)کدام گاز گلخانه ای بیشترین درصد را به خود اختصاص داده است؟

الف) متان                        ب) دی اکسید کربن                   ج) دی اکسید نیتروژن                     د) c.f.c ها

36) شرایط وارونگی دما بیشتر در چه زمانی و چه فصلی رخ می دهد؟

الف) شبهای طوفانی در فصل زمستان                                               ب) شبهای آرام و بدون ابر زمستان 

ج) شبهای طوفانی در فصل تابستان                                                   د) شبهای آرام و بدون ابر تابستان 

37) ترکیب شیمیایی کدام گاز با اکسیژن و بخار آب باعث تشکیل اسید سولفوریک می گردد؟

الف) دی اکسید کربن                 ب) دی اکسید نیتروژن                  ج) دی اکسید گوگرد                 د) منو اکسید کربن

38) بیشترین آلودگی نفتی دریای مازندران مربوط به کدام کشور است؟

الف) ارمنستان                     ب) ایران                                     ج) روسیه                            د) آذربایجان

39) جزایر خلیج فارس از چه جهاتی دارای اهمیت است؟

الف) اقتصادی و نظامی             ب) بازرگانی و دریانوردی    ج) نظامی و صیادی             د) تجاری و صنعتی

 40) به چه دلیل خلیج فارس در برابر منابع آلوده کننده بسیار آسیب پذیر است؟

الف ) منابع فراوان نفتی      ب) ارتباط محدود با آبهای آزاد      ج) وسعت اندک و عمق زیاد   د) ارتباط با دریای عمان

 

 

 

 

          پاسخنامه                                                                                      نام و نام خانوادگی........................................

 

 

 

 

چشم ها پرسش بي پاسخ حيراني ها
دست ها تشنه تقسيم فراواني ها...
عمري به جز بيهوده بودن سر نكرديم
تقويم ها گفتند و ما باور نكرديم
دل در تب لبيك تاول زد ولي ما
لبيك گفتن را لبي هم تر نكرديم...
شعاع درد مرا ضرب در عذاب كنيد
مگر مساحت رنج مرا حساب كنيد...
دلم قلمرو جغرافياي ويراني است
هواي ناحيه ما هميشه باراني است  شادروان قیصر امین پور

به نام خدا

زندگی اطلس جغرافی ماست،که در آن نقشه استان محبت پیداست،جلگه حقد و نمکزار حسد پیدا نیست،کوه چهل چشمه عشق ارتفاعش بسیار و فلات ایمان حول این کوه چه وسعت دارد

  جدول زمان بندي درس جغرافیا (1) واستان سال دوم دوره: متوسطه(   تجربی _ ریاضی- کاردانش

 

                                                جدول زمان بندي درس جغرافیا  پیش دانشگاهی      رشته:انسانی          

                                                                 

   جدول زمان بندي درس جغرافیا (  2  )سوم انسانی   دوره متوسطه        رشته:انسانی    

   جدول زمان بندي درس جغرافیا (  1  )و استان  دوره متوسطه     رشته:انسانی          

 

              تهیه و تنظیم  : گروه آموزشی  جغرافیا متوسطه منطقه فلارد